وبلاگ گردشگران | معرفی بهترین جاذبه های گردشگری ایران و جهان
» شهر سوخته، کهن ترین شهر باستانی دنیا
شهر سوخته زابل + تاریخچه + عکس
شهر سوخته يكی از مهمترين محوطه های باستانی ايرانی محسوب می شود که، از مجموعه ای از تپه های باستانی تشکیل شده است. شهر سوخته در فاصله 50 كيلومتری جنوب زابل در استان سیستان و بلوچستان واقع شده است. مساحت مجموعه ی تمدنی شهرسوخته به 151 هكتار ميرسد و بلندترين نقطه ی آن از نقطه ی صفر سطح دشت فعلی 18 متر ارتفاع دارد. برای دوره ای حدود 1400 سال، زندگی در این جا جریان داشته است.
علت نامگذاری شهر سوخته
بعد از سال ها کاوش در بیابان های باقی مانده از شهر سوخته، باستان شناسان وسایلی در این شهر پیدا کردند که معلوم شد مربوط به سال ها قبل از میلاد مسیح است و با توجه به از بین رفتن کامل آن شهر و وجود خاکسترهای فراوان، احتمال دادند که این شهر در اثر آتش سوزی از بین رفته و به آن لفظ "شهر سوخته" را نسبت دادند. البته بعدا معلوم شد که این شهر شهر صنعتی بوده و علت وجود خاکسترها هم کوره های فراوانی بوده که در شهر سوخته وجود داشته است.
تاریخچه و اکتشافات شهر سوخته
شهر سوخته مربوط به فرهنگ جیرفت است که یکی از قدیمی ترین تمدن های روی زمین است. 5000 سال پیش، کرانه رود هیرمند پوشیده از گیاهان بود و منابع آب فراوانی در اختیار بشر بود تا در این منطقه تمدنی را به وجود آورد. این شهر در حدود 3200 سال قبل از میلاد ساخته شد و در حدود 1800 قبل از میلاد متروک شد.
شهر سوخته در گذشته به پنج منطقه مسکونی، مرکزی، صنعتی، یادمان ها و قبرستان تقسیم می شد. اکتشافات نشانه های شگفت انگیزی از پیچیدگی در این زمینه را نشان می دهد. برخی از یافته های قابل توجه طی سال ها کاوش در این منطقه عبارتند از:
مطلب مرتبط
بهترین مقاصد مسافرتی مقرون به صرفه برای سال 2026اولین انیمیشن
تصویر زیر مجموعه ای از تصاویر متوالی از یک بز در حال جهش را نشان می دهد. گفته می شود این انیمیشن قدیمی ترین انیمیشنی است که روی زمین یافت شده است. نقاشی های روی کاسه، بزی را نشان می دهد که به سمت درختی در حال حرکت است و برگ ها را می خورد. کاسه اصلی اکنون در موزه ملی ایران نگهداری می شود.
کره چشم مصنوعی
کره چشم مصنوعی که با یک لایه طلا پوشانده شده است، متعلق به زنی بین ۲۸ تا ۳۲ ساله بوده است. کره چشم در حفاری یک قبر کشف شد و در کاسه چشم چپ جمجمه زن قرار داشت. طراحی کره چشم توجه به جنبه های زیبایی را در عین حفظ شکل طبیعی و دانش مناسب در مورد آناتومی چشم نشان می دهد. کره چشم مصنوعی در اختیار بازدیدکنندگان موزه ملی ایران قرار دارد.
جراحی مغز
طی تحقیقات در شهر سوخته، جمجمه ای با زخم مثلثی پیدا شد که نشان دهنده برداشتن یک قطعه از مغز در حین عمل جراحی است. جمجمه متعلق به یک دختر 13 ساله است. متخصصان مغز و اعصاب توانستند هیدروسفالی مادرزادی را در او تشخیص دهند. این جمجمه در موزه ملی تاریخ علوم پزشکی ایران در دسترس بازدیدکنندگان قرار دارد.
تخته نرد و تاس
یکی دیگر از یافته های جالب، قدیمی ترین تخته نرد و تاس شناخته شده است. تورها و قلاب های ماهیگیری که در این شهر کشف شده اند، شواهدی از ماهیگیری مردم در رودخانه هیرمند است.
چه زمان از شهر سوخته دیدن کنیم؟
شهر سوخته در کویری واقع شده و تابستان ها واقعا گرم است، بهترین زمان برای سفر به شهر سوخته زمستان و پاییز است. بنابراین اگر قصد دارید در زمانی که در سیستان و بلوچستان هستید از شهر سوخته دیدن کنید، بهترین زمان بین مهر تا اسفند است. از ساعت 8 صبح تا 19 می توانید برای بازدید از شهر سوخته اقدام کنید.
لوح حسابداری در شهر سوخته کشف شد.
باستان شناسان پس از ۵۰ سال کاوش در شهر سوخته، برای نخستین بار موفق به کشف یک لوح حسابداری مربوط به دوران آغاز ایلامی شدند.
مهم ترین نکته در ساختار این لوح اثر مهر استوان های ارسال کننده بر روی آن است. طبق ساختار این مهر، کاملاً روشن است که مردم در آن دوره از سیستم حسابداری ۱۰ گانی استفاده میکردند، برخلاف سومری ها که سیستم حسابداری آنها بر اساس نظام ۶۰ گانی بوده است.
سرپرست هیأت باستان شناسی با اشاره به اینکه تا این فصل در بخشهای خیلی قدیمی تر شهر سوخته کاوش نشده بود تصریح کرد: در دو فصل گذشته تصمیم گرفتیم در لایه های عمیقتر کار کنیم که خوشبختانه این تصمیم منجر به کشف این لوح با ارزش در عمق چهار متری شد.
